حزب مردم بلوچستان Balochistan People’s Party بلوچستانءِ اُستمانءِ گــَل

24-06-2006

نبیسوکاں: دیل کارنگی، جیمزآلن، الاویلر

رجانک: ناصر محتشمی

پائدہ چست کنگ چہ وھدا

        دگنیاءِ تھا ھر چیزئےءِ بدل پیداگ بیت، بلے ابید چہ وھدئیگا، وھد یکبرے کہ گؤست و شت پدا نئیت ـ ورنایانی ھیال اِش اِنت کہ آیانی عمر ابدمان اِنت! و پہ ھمے ھاترا وھدءِ کدر و کیمتءَ نزآن اَنت ـ ھما وھدی سرپد بنت کہ پیری آتکگ و آیانی کشا نشتگ و وتی مورک مجینتگ، و یا اناگاہءَ آیانی عمر کؤٹیت ـ گیشتریں ورنایاں زرداریں مردۓءِ پیمااَنت کہ وتی مالءَ گؤں بے پرواھی ھرج بکنت و بے سما اِنت چہ اِشی کہ دئیر یا زوت آییءِ مال و مڑی کٹیت ـ

         آنتوان چخوفءَ وتی وھدے کیمتءَ زانت بلے پدا ھم پنجاہ سال گیشتر زندگ نبوت، و اے پنجاہ سالءَ ھزار آزمانک و بازین کتابے نبشتی ـ

               یک روچے باز بے ارزش و کسان گندگ بیت، بلے یکیں روچ برابر گؤں یک سالے، بلکے ھم گؤں ابدیتءَ برابراِنت ـ آییءِ کسانی و مزنی ھجبر سنگ و شاھیم (مقایسہ) کنگ نبیت، پہ اے ھاترا کہ یکیں سال ھمے یکیں روچے بنیادا، بلکے یک ساھتےءِ بنیادءِ سرا اؤشتاتگ، ھما پیم کہ مزنین ھسابءِ بنزہ کسانین ھساب اِنت ـ

               گیشتر چہ گؤستگیں روچا وتی مرکءِ ڈگارآنءِ شؤم جتگ و عرب اے ڈول گؤشیت: (( الوقت کالسیف اذالم قطعہ قطعک)) بزاں وھد شمشیرءِ وڑءَ اِنت، اگر بھراِت نکت، کپ کپ اِت کنت ـ باریں اپسؤزی گپے نہ اِنت کہ چشیں دگنیاےءِ تھا کہ وھد مئے عمرے سرمایہ اِنت، بل اِن کہ عمرءِ ساھت و دمان بے نپ و پائدہ بگؤزاَنت و آپءِ وڑا مہ یک ڈن و ھشکاوگے دشت ببیت؟ گڈا ھنو کہ سرپد بوت اِت کہ اے کار شریں کارے نہ اِنت، وتی عمرءِ ساھتءِ ھسابءَ بداراِت، اے وڑا کہ: آ ساھتءِ دیما کہ مہ وتی زندگیءَ زوال کن اِت، (منھا یا تفریقءِ) یک نشانیءِ بجن اِت، و آ ساھتانی دیما کہ شما پہ شري و ھژاری پائدہ جست کتگ، یک (بعلاوہ) بجن اِت ـ ساھتانے کہ پہ یک شرین کارے گؤازین اِت( پہ درور وتی لوگا نؤک کنگااِت و یا کہ شریں کتابے وان اِت و یا یک کسے کمک کن اِت) اِشان ھما ساھتان اَنت کہ پائدہ زورگ بوتگ ـ آ دگہ ساھتان ھما اَنت کہ زوال بوتگ اَنت و شما ھچ شرین کارے نکتگ ـ پہ درور اے ھما وھداِنت کہ وتی وھدانءَ پہ بیکاری زوال کن اِت و پہ ھچ ھژم گراِت و کسانین چیزےءِ سرا گؤں دگران جیگ مہ جیگ بئے اِت ـ

        مہ سستیں پگر و ھیالاں، پرؤش، زبونی و ناکامی چیراِنت ـ پرچے کہ واک و توان اولیگیں گام اِنت پہ نؤکیں چیزےءِ پیم کنگ و درگیجگا ـ گڈا الّمی اِنت کہ وتی پگر و ھیالءَ پرزؤر بہ کن اِں ـ

            اَبید چہ پگرانی پُرزؤر کنگا، باید ناھودگیں وھم و ھیالانے کہ ما و شمارا پہ وتی بؤستارا ھست اَنت، چہ نیامءَ بکش اِن و وتارا ھما پیم چار و بیچار بکن اِن کہ ھست اِں، و ھما ڈؤل وتا بگنداِں ـ و پہ دل و گمواری وتی کمی و سستیانءَ گیش و گیوار و چہ وتی جانءَ در بکن اِں ـ

            تؤری کہ اولگيں گامے کامیابی، آسرگیں گامے کامیابی اِنت، بلے بلؤٹے یا مہ لؤٹے اندرونی کامیابی ھکیکتیں کامیابی بیت ـ  اِدا ھم ھنچوش کہ درستیں جاھاں معلول چہ علتءَ تبعیت کنت ـ

          اگر کسے مئے دستءِ ساھتءَ بپُلیت(بدُزیت)، آییءِ سرا زھر بئین و پولیسءِ دستی دئیں، بلے اگر ھما کس ساھتے چہ مئے عمرا زوال بکنت، آییءِ سرا زھر نگراِن ھچ، بلکے سک وش ھم بئیں و اِشی و آییءِ کرّا رواِن تا دگران مئے وھدا گؤں وتی پوتاری و ناھودگيں گپاں زوال بکن اَنت ـ

            عمرءِ جام اِش مئے دستءَ داتگ کہ وتی واھش متابکا پُرّی بکن اِں ـ مستر ما وت اِں، ما توانیں وتی عمرءِ جامءَ چہ ھلارین زھرا سر ریچ بکن اِں و ھمے ڈولا اے واک ھم مارا ھست اِنت کہ شیرکن ترین شربتانءَ آییءِ تھا بریچ اِں ـ اگر وتی وھدا گؤن ناشری و بدی زوال بکن اِن، مئے عمرءِ جام چہ زھرا سر ریچ بیت، بلے اگر وتی زندا گؤں کردار و نیکی و گپتارا بسمبھین ایں، مئے عمرءِ جام چہ وشتامیں شربتان پرّ بیت ـ

           گڈا ھما پیم کہ بئنگ مَکِسک وشبو و سؤب مندیں پُلانی شیرگا چوشیت و وارت و زھر و کُچلیں پُلانی سرا نندیت، ما ھم باید بس گؤں نئکاں نند و پادا بکن اِں تا مئے وھد پہ ھژاری بگؤزایت و مئے عمرءِ جام چہ شھد و بئنگان سر ریچ ببیت ـ

            بے ھیال مکن اِں کہ ورنایی عمرءِ گھترین وھداِنت پہ شان و بزرگیءِ رسگا ـ ھر وھد کہ وتی ورناییءَ گؤں ھوسبازی بگوازین اِں و نیکیءِ بھلءَ وتی وجودءِ سرزمینءِ تھا مچنڈاِن، گڈا ھجبر رکگءِ مؤہ مارا نرسیت ـ

یکے چہ دانشمندان گشیت:

          (( زندگی مہ یک لُنجین شپے جَلّیت، مااِں کہ باید وتی چراگءَ گؤں وتی دستان بُن بدایں و وتی زندگیءَ رژنا بکن اِن ))

        چہ پیم مردم وتی زندگیءَ رژنا بکنت؟ چہ درستان پیش باید ھر سال و یا کم از کم ھر ماہ زر و مالے پہ وتی وھدانی گؤازینگا، پہ شریں وڑے چن اَگ و یک جاہ کنگ ببیت ـ

        دگہ گپے اِشی اِنت کہ ما باید پہ وتی وھدانی گوازینگ و سؤب چست کنگا برنامہ اے ردوبند بدئیں ـ گؤں اے کارا ما توانین وتی وھدءِ تباہ بئیگے دیما بگراِں و گؤں شرّین و سؤبمندیں کاراں دلگوش ببئیں ـ

         مزنین ناپلئون کہ وتی زمانگءِ کامیاب ترین مرداَت، پہ ھر کارےءِ کنگا وھدے گیشینتگ اِتی و بس گؤں وھدءِ گیشینگ و شرین بودجہ اے بند و بست کنگا پہ آ کاراں، آیی توانت مہ سکین کسانین وھدے پہ یک بلاھین و ھیرانی کارے بپُجّیت و دگنیا چہ آییءِ کارا ھبکہ بوت ـ

        مردانے چؤش کہ پاسکال، موتزار، اِسپی نوزا، شوبرت، چخوف و کیتس ھم کہ زانت اِش چہ پیم وتی وھدا بگوازین اَنت، توانت اِش مہ وتی کسانین عمرءِ تھا سکیں گرانکیمتیں کارپدۓءِ واھند ببنت ـ

        بازینے چہ مزنین مردمان، پہ اے ھاترا کہ چہ وتی وھدا گیشترین و گھترین سوبءَ چست بکن اَنت، حتی سانگ و سوراِش ھم نکت، چؤش کہ: الکساندرفن ھومبولت کہ یک پٹ و پُل کارے اَت، پہ وتی علمی کتابانی مواداں، چہ درستیں دگنیایی واھگاں شزار و بیزاراَت و ھمے ڈول وتاری چہ جن و مقام و منزلءَ گستاہ کت ـ و ھمے پیم اے دگہ کواس و زانتکاراں، چوش کہ: افلاطون، ژوژکارور واشنگتون، کانت، فارابی، شوپنھاور، دکارت، چہ سانگ و سورا و مال و دگنیاءَ وت اِش دور داشت کہ شرتر بتوان اَنت پہ سؤبمندیں کارانی کنگا برس اَنت ـ

     گڈا اگر ما اے کواسانی کہ نام اِِش گرگ بوت، اِشانی کچ و کساسءَ سر بوت نکن اِں، کم از کم وتی ھمک روچی برنامہءَ ساھتءِ وڑا بٹھین اِں ـ ھاس پہ ھمے کارا باید ھمک سھب برنامہ اے پہ وت شر بکن اِں و شپءِ آسرا ھما ساھتانی دیما کہ مپت زوال بوتگ اَنت، منھا و تفریقءِ نشانیءَ بجن اِں و ھما ساھتانی دیما کہ پہ شریں کار و سؤبمندی شتگ اَنت بعلاوہءِ نشانیءَ بجن اِں و جھد بکن اِں کہ منھاءِ نشانی روچ پہ روچ کمتر بیان ببیت ـ

        پہ اے ھاترا کہ پہ جوانی بُرزگيں برنامہءَ عمل بکن اِں، باید مدام بلزاکءِ مشھوریں گؤشتانکانی نیمگا وتی ھیالءَ گؤر بکن اِں:

        (( لھتے مئے وھدانءَ پچگر اَنت، لھتے ڈنگاں پُل اَنت و لھتے وتا وت چہ مئے دیما تچیت ))  آ وھدانے کہ وتا وت چہ مئے دیما تچ اَنت، گؤں آیاں ھچ کارے کنگ نبیت، بلے آ مردمانی باروا کہ مئے وھدانءَ پُل اَنت و بلزاک گؤشیت (اِشان گندہ ترین ڈنگان اَنت)، دست و پاد کنگ بیت ـ

              سزان، یک فرانسوی نقاشے اَت، مدام چہ مردمانی دیما جھہ اِت، پہ اے ھاترا کہ آییءِ ھیال اَت کہ مردمان لنگرئےءِ وڑاَنت کہ گؤں مردمءَ وتارا درنگ کن اَنت و آییءِ دیمروییءِ دیمپان بنت ـ آیی مہ یک ماڑیءِ برزترین طبقہءَ اِیوک و تھنا زند گؤازینگا اَت، ھچ کسءَ پہ ھچ پیم آییءِ لوگءِ پُترگءِ ھک نیست اَت، پرچیکہ آیی ھر ھالتےءِ تھا مردماںءَ وتی مزاحم زانت ـ

             توری سزانءَ تا یک اندازہ اے ھک ھست اَت کہ چہ مردمانی ھمساھگیءَ بتچیت، بلے لازم نہ اِنت کہ ما ھم وتارا تا اے اندازہ چہ مردمان گستاہ بداراِں، بلے ھژار ببئين کہ ڈنگاں مئے گرانکیمتین وھد و موہءَ چہ مئے دستءَ مپُل اَنت ـ دگہ گپے اے اِشی اِنت کہ آ جاھل و نادان و بے مجگیں اِنسانان کہ تھناییءَ اؤپار کت نکن اَنت و پہ وتی وھدے بیران کنگا، مئے مزاحم بنت و جھد کن اَنت گؤں مئے دلگؤش کنگا گؤں لیب و سما، مئے وھدا و مالءَ زوال بکن اَنت، وتا گستاہ بداراِں ـ جی ھو چہ اے ڈؤلیں کساں، ھنچوش کہ فرانسویان گؤشنت  ,(chronophageبتچ اِں و ھچ ڈؤل آیانءَ اے اجازہءَ مہ دئیں کہ مئے وھدا زوال بکن اَنت ـ