بلوچستانءاستمانءگل

بلوچی دود

روباه چون گـُرک ءِ شـَرءَ جـَت ! تــَرینـــــوک : کریم بلوچ تــَهل

دهکانے روچے شُت جنگل ءَ تا که درچک ءِ بــُنڈاں به چـِنت ، مچ کنت . بنڈ ئی چت و یکجاه کت انت و لوٹـت ئی که گوالگ اش مان به کنت . همے وهد ءَ دیست ئی که گرکے تـَچان ءَ آتک .

دهکانے روچے شُت جنگل ءَ تا که درچک ءِ بــُنڈاں به چـِنت ، مچ کنت . بنڈ ئی چت و یکجاه کت انت و لوٹـت ئی که گوالگ اش مان به کنت . همے وهد ءَ دیست ئی که گرکے تـَچان ءَ آتک .
_ من ءَ رَکـّـیں منی واجهیں آدم ! __ گرک دَزبندی کنان ات __ شکاری منی رندا کـَپتگ انت . چه تئی مـَدت و نیکی ءَ ، من ترا جوانیں ٹـیکی اے دیاں ، شمئی نیکی ءِ بدل ءَ ، من شما را روباهے گرائیناں تا که وتی کوٹ و کباه ءِ کالڑ ءَ سینگار بکن ات .
دهکان ءَ درچک ءِ بنڈاں چه گوالگ ءَ کـَـشّت و سَٹـت انت و گرک ئی گوالگ ءَ چیر دات و بـَـڈ ئی کت و بــَران بیت .
همے وهد ءَ شکاری هم رَست انت و جُست اش کت :
_ ناکو ترا چے گون انت ؟
_ بُنڈ ...
_ گرکے تو ادان نه دیستگ ؟
_ نه ، من نه دیستگ .
شکاریاں وتی راه ءَ شُت انت . گڑان دهکان ، گوالگ ءَ چه وتی بـَڈ ءَ ایر گِهت و گوالگ ءِ دپ ئی پـَچ کت .
_ نوں درکپ ! دهکان گرک ءَ گوئشت .
_ شکاریاں چه ادان دیر بیتگ انت ؟
_ هـَـو ، دیر بیتگ انت .
گرک چه گوالگ ءَ در کپت و دهکان ئی گوئشت :
_ نوں من ترا ور اوں !
_ گرک ترا چون انت ! __ مرد ءَ هیرانی ءَ در رائینت __ من ترا چه مرک ءَ رَکـّینت ، نوں تو منی ورگ ءِ باڑه ئے ... نه ، اے جوان نه انت ! نیکی ءِ بدل اے نه انت !
_ چون جوان نه انت ! __ گرک گرم گپت __ اے مئی گرکی رَهبند ءَ جوان انت !
_ دَنا جهان ءَ جوانی و شَرّی اے پـَشت نه کپتگ ؟__ مرد ءَ وتی ناتپاکی و نوشی ءَ درشان کت .
_ نه ، نیست ! گرک پسو دات .
_ نه ، چو نه انت __مرد ءَ دررائینت __ جهان ءَ نیکی و راستی هست انت . بیا چه کے که تو بلوٹ ئے سوج کنون .
آ ، یک کمے شُت انت ، راه ءَ کچکے اش دیست . پیریں و لاگرینے که پوست ئی چـَنگیں هـَڈاں لـَچـِتـَگ اتنت .
_ کچک ، __ مرد ءَ کچک ءَ توار کت و اوشتارینت __ تو مئی شـَر ءَ به جـَن .
_ شما را چے بیتگ و شمئی شـَر کجام انت ؟ کچک جُست کت .
_ هـَو ، تو گوش کن ، مئی چوشیں جنجالے انت. _ مرد ءَ سرجمیں گپ ءَ گوئشاں بیت و گوئشت انت .
کچک آئی ءِ گپاں گوش داشت و گوئشت ئی :
_ جهان ءَ هچ راستی و نیکی اے پَشت نه کپتگ !
تا وهدے که من ورنا اتاں ، تیز و چالاک اتاں ، منی واهند من ءَ نان و تامے دات ، ساڑا ات . وهدے که پیر بیتاں ، منی چه لوگ ءَ کـَشّت و گـَلینت .
هنّون گند ات که جنگل ءَ وَیلیں کُچکانی داب ءَ تــَرّاں ، بلکیں کجام دِرّوکیں گرکے من ءَ به وارت ، که گیش چه ایشی ءَ اَزاب مه بیاں .
_ نه ، نه ، __ گرک آئی ءِ هبران مان بیت ، __ من اول ءَ مرد ءَ ور اوں !
گرک وتی دنتاناں دُرُشت انت و مرد ءِ سرا دَؤر و اُرُش کت .
_ دل ءَ بدار __ مرد ءَ در رائینت . __ کچک ، راستیں شَر ءَ گیشینت نه کنت . پرچا که آ وت زُلم و ناراستی ءِ هـَرجان بیتگ . چـُشیں شَر جنوکے ، راستی ءِ بنیات ءَ فیصله کت نه کنت . بیا که یک کمے دیماترا رواں و چه دگه کسے سوج کنوں .
_ جوان انت __ گرک مَنّ ات ، __ بلے تیز برواں ! من ءَ بازیں وهدے نیست که تئی گون ءَ په شـَر جنَـگ ءَ به تچاں !
آهاں روان بیت انت تا که روباهے اش دیست .
_ مــَـڑاهداریں روباه ، تو مئی شَر ءَ بکن . _ مرد درائینت .
_ چونیں شـَرے شمئی ؟
_ هـو ، گپ چوش انت که من جنگل ءَ درچکانی بنڈاں چت و نـَ‍ـزّ آرت انت ، گوال و گونچان کت انت که ببران اش ، گند اوں که اے گرک تچان ءَ آتک . دَم ئی برتگ و ژند بیتگ ات . چه منی لوٹ ات : « من ءَ چه شکاریاں نجات بدئے ، من تئی اے نیکی ءِ بدل ءَ ، پرتو روباهے کاراں که تو وتی کوٹ ءِ کالڑ ءِ سینگار ئی کن ئے » . من آئیا وتی گوالگ ءَ چیر دات و چه مرک ءَ رَکِّینت و سـَـکـّی ءِ وهد ءَ دَز کمک بوتاں . نوں ! آئیا هـَنـّون لوٹـیت ، که منی نیکیانی بدل ءَ ، من ءَ به وارت . نون شما بگوئش ات که چون ، بارین منی نیکی و جوانی ءِ بَدَل و جواب همیش انت ؟ بیت چو که هچ نیکی و راستی اے دنیای ءَ پَشت مه کپ ایت ؟
روباه پگر کت و گوئشت ئی :
_ من شمئی شر ءَ جت نکناں تاں هما وهد ءَ که مه گنداں شمئی گپ چونکایی بیتگ . پیکه هما جاه ءَ که چے و چون بیتگ ، من ءَ پیش بدار ات .
آهاں هما هند و جاه ءَ آتک انت که مرد ءَ درچک ءِ بُنڈاں گـُـوَتکگ ات .
_ هو ، ادان ، __ مرد دست ءِ گوں پیش داریت ، __ ادان گرک تتک و آتک ، ادان من گرک ءَ گوالگ ءَ چیر دات ...
_ چو ، چو ، __ روباه گوئشت ، __ هنون بچار اوں و پیش بدار اوں .
روباه ، گوالگ ءَ چه مرد ءِ دست گِپت ، جوانی ءَ سرجمیں پهنات ئی چارت انت و گوئشت ئی :
_ من ءَ شرجنوک ءِ داب ءَ باور نه بیت که چُشیں مَزنیں و بلاهیں گرکے ، ماں چشیں کسانیں گوالے ءَ جاه به بیت !
_ باور نه کن ئے ؟ __ گرک هژم گپت . __ چو ، وت بچار !
روباه گوالگ ءِ دپ ءَ جوانی ءَ پچ کت و گرک _ سِٹ کت ! _ و گوالگ ءَ مان بیت .
مرد هم مهتل نه بیت و هما دمان ءَ گوالگ ءِ دپ ئی گپت و بست . روباه ءِ منتوار بیت که په راستی ءَ آئی ءِ فیصله کتگ و شَر ئی جتگ . پدا گوالگ ئی زُرت و پُشت کت که لوگی به بارت و پوست ئی جنت .
روباه کند ات و گوئشت ئی :
_ چه گرک ءِ پوست هم ، کالڑے جوانی ءَ سینگار بیت !